Бишкек—Стамбул
Түркияда окуу
Түркия жакын: Бишкектен түз каттам бар, тили тектеш, маданияты тааныш. Университет тандоодон тартып жатаканага жайгашканга чейин сени менен бирге жүрөбүз.
Эмне үчүн Түркия
Үйгө жакын
Бишкектен Стамбулга түз каттамдар бар. Каникулда үйгө келүү же ата-энеңдин сага барышы башка көп өлкөлөргө караганда оңой.
Тили бат өздөштүрүлөт
Түрк тили менен кыргыз тили бир түрк тилдер тобуна кирет. Көп сөздөр жана сүйлөмдүн түзүлүшү сага тааныш, ошондуктан түрк тилин үйрөнүү адатта башка чет тилдерге караганда жеңилирээк.
Түрк жана англис тилиндеги программалар
Түркияда мамлекеттик жана жеке университеттер бар, программалар түрк же англис тилинде окутулат. Тилиңе, кызыгууңа жана үй-бүлөңдүн бюджетине жараша ылайыктуусун тандайбыз.
Чоң шаарлар жана студенттик жашоо
Стамбул, Анкара, Измир шаарларында ар кайсы өлкөдөн келген студенттер окуйт. Маданияты менен тамак-ашы тааныш болгондуктан, көнүү адатта жеңилирээк өтөт.
Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)Билим берүү кандай түзүлгөн
Түркияда бакалавриат адатта төрт жылга созулат. Айрым багыттар узагыраак: мисалы, медицина алты жыл окулат. Негизги программанын алдында көп университеттер тил даярдоо жылын (hazırlık) сунуштайт: программанын тилине жараша түрк же англис тили окутулат. Тил деңгээлиңди сертификат же университеттин сынагы менен далилдесең, бул жылды адатта окубай койсо болот.
Университеттер мамлекеттик жана жеке болуп бөлүнөт, жекелерин фонддук (vakıf) деп да аташат. Чет өлкөлүк абитуриенттер өзүнчө тартипте кабыл алынат: кайсы сынакты жана кайсы документти кабыл аларын ар бир университет өзү чечет. Бул TR-YÖS, университеттин өз сынагы, SAT же аттестаттагы баалар болушу мүмкүн.
- Бакалавриат
- Адатта 4 жыл
- Окутуу тилдери
- Түрк жана англис тили
- Окуу жылынын башталышы
- Адатта күзүндө
- Даярдоо жылы
- Керек болсо, түрк же англис тили
Көп тандалган багыттар
Медицина жана стоматология
Окуу узак, талап жогору. Эрте даярданган жакшы.
Инженерия жана IT
Компьютердик илимдер, программалык инженерия, электроника, курулуш.
Бизнес жана экономика
Менеджмент, финансы, маркетинг, эл аралык соода. Көбүнчө англис тилиндеги программалар да бар.
Архитектура жана дизайн
Айрым университеттер портфолио же чыгармачылык сынак сурашы мүмкүн.
Эл аралык мамилелер
Саясат таануу, дипломатия, аймактык изилдөөлөр.
Туризм жана меймандостук
Бул тармак өнүккөн өлкөдө окуп, аны жакындан көрөсүң.
Карап көрүүгө боло турган университеттер
Абитуриенттер көп караган университеттер. Сага кайсынысы ылайыктуу экенин кеңеш учурунда чогуу талдайбыз.
- Boğaziçi UniversityСтамбулинженерия, бизнес жана экономика, коомдук илимдерУниверситеттин сайты
- Istanbul Technical UniversityСтамбулинженерия, архитектураУниверситеттин сайты
- Middle East Technical UniversityАнкараинженерия, табигый илимдерУниверситеттин сайты
- Ankara UniversityАнкарамедицина, укук, гуманитардык илимдерУниверситеттин сайты
- Koç UniversityСтамбулбизнес жана экономика, инженерия, медицинаУниверситеттин сайты
Тизме тандоо үчүн багыт катары берилген. Dream Education бул университеттердин расмий өкүлү эмес.
Кабыл алуу талаптары
Түркияда чет өлкөлүк абитуриенттерге коюлган талаптарды ар бир университет өзү белгилейт. Төмөндө адатта суралган нерселер жазылды.
- Орто билим жөнүндө аттестат (11-класс). Мектепти быйыл бүтүрүп жатсаң, айрым университеттер адегенде мектептен берилген маалымкатты кабыл алат.
- Университет кабыл алган сынактын жыйынтыгы: TR-YÖS, университеттин өз сынагы же SAT. Айрым университеттер аттестаттагы баалар боюнча кабыл алат.
- Тил: программага жараша түрк же англис тилинин деңгээли. Деңгээлиң жетпесе, адатта даярдоо жылы сунушталат.
- Чыгармачыл багыттарга портфолио же жөндөм сынагы талап кылынышы мүмкүн.
- Мөөнөтү өтпөгөн чет өлкөлүк паспорт.
- Мотивациялык кат жана сунуш каттар: аларды айрым университеттер менен стипендия программалары сурайт.
Так талаптар, өтүү упайлары жана мөөнөттөр университетке жараша болот жана жыл сайын өзгөрөт. Аларды сен тандаган университеттин учурдагы эрежелери боюнча текшерип беребиз.
Документтер
Бул болжолдуу тизме. Так тизмени, котормо жана күбөлөндүрүү талаптарын конкреттүү университеттин эрежелеринен алып, сага өзүнчө текшерүү тизмесин түзүп беребиз.
- Чет өлкөлүк паспорт
- Аттестат жана баалар жазылган тиркемеси, аттестат али бериле элек болсо, мектептен маалымкат же табель
- Документтердин түрк же англис тилине котормосу, университет талап кылгандай күбөлөндүрүлгөн
- Сынактын сертификаты (TR-YÖS, SAT же башка), эгер бар болсо
- Тил сертификаты, эгер бар болсо
- Университеттин талабына ылайык сүрөттөр
- Мотивациялык кат, эгер университет же стипендия программасы сураса
- Аттестаттын эквиваленттүүлүгү жөнүндө документ (denklik): адатта окууга катталууда суралат
- Медициналык камсыздандыруу жана өлкөдө жүрүүнү тариздөө үчүн керектүү документтер
Тапшыруу жолу
Мөөнөттөр болжолдуу. Сынак жана арыз кабыл алуу күндөрү ар бир университетте ар башка, биз аларды университеттин учурдагы эрежелери боюнча текшерип, сенин жеке календарыңа киргизебиз.
Окуу башталганга 10–12 ай калганда
1. Багыт жана университеттерди тандайбыз
Сени эмне кызыктырарын жана үй-бүлөңдүн бюджетин тактайбыз. Университеттер менен программалардын тизмесин түзүп, кайсы тилде окуй турганыңды чечебиз.
8–10 ай калганда
2. Сынактар жана тил
Тандалган университеттерге кайсы сынак керек экенин жана аны качан тапшыруу керектигин аныктайбыз. Ошол эле учурда түрк же англис тилиңди бекемдейсиң.
5–8 ай калганда
3. Документтер жана арыздар
Документтерди чогултабыз, котормолорун жасатабыз, керек болсо мотивациялык кат жазабыз. Университеттерге арыз беребиз, ылайык келсе стипендияга да тапшырабыз.
2–4 ай калганда
4. Университеттин жообу жана катталуу
Чечимди аласың, университетти тандайсың, каттоодон өтөсүң. Турак жай маселесин чечип, өлкөгө кирүү жана жашоо үчүн документтерди даярдайбыз.
Акыркы ай жана келгенден кийин
5. Учуу жана алгачкы жумалар
Жолго даярдайбыз: эмне алуу керек, кантип жетесиң, алгачкы күндөрү эмне кылуу керек. Келгенден кийин документтериңди бүтүрүп, көнүп алганыңча байланышта болобуз.
Бюджет эмнеден турат
Түркияда окуунун баасы университетке, программага жана шаарга абдан көз каранды. Ошондуктан бул жерде орточо сандарды жазбайбыз, бюджет эмнелерден турарын көрсөтөбүз. Стипендиялар да бар: мамлекеттик Türkiye Bursları программасы, ошондой эле айрым университеттердин өз стипендиялары жана арзандатуулары.
- Окуу акысы
- Университеттин мамлекеттик же жеке экенине, программага жана окутуу тилине жараша болот. Жеке университеттерде адатта кымбатыраак.
- Турак жай
- Жатакана же ижарага алынган батир. Баасы шаарга, районго жана бөлмөдө канча киши жашаарына жараша өзгөрөт.
- Күнүмдүк чыгымдар
- Тамак-аш, транспорт, байланыш, окуу куралдары. Чоң шаарда чыгым көбүрөөк болот.
- Бир жолку чыгымдар
- Документтерди которуу жана күбөлөндүрүү, сынак жана арыз төлөмдөрү, виза же жашоого уруксат алуу, камсыздандыруу, учак билети.
Сен тандаган университет боюнча так бюджетти акысыз планда эсептеп беребиз: окуу акысы, турак жай, күнүмдүк жана бир жолку чыгымдар өзүнчө көрсөтүлөт.
Жашоо жана турак жай
Студенттер адатта университеттин жатаканасында, мамлекеттик же жеке жатаканада жашайт, же бир нече киши болуп батир ижарага алат. Биринчи жылы жатакана ыңгайлуураак: эрежелери түшүнүктүү, жаныңда курдаштарың бар, ата-энеңдин да көңүлү тынч.
Тамак-ашы тааныш, халал тамак табуу оңой, тилге да бат көнөсүң. Бирок чоң шаардын ыргагы Бишкектикинен башкача: аралыктар алыс, эл көп, баары тезирээк. Буга да алдын ала даярдайбыз.
- Шаар менен район чыгымыңа да, күнүмдүк жашооңо да таасир этет.
- Жатаканада орун жетишпей калышы мүмкүн, ошондуктан турак жай маселесин эрте чечкен жакшы.
- Келгенден кийин жашоого уруксат, банк картасы жана байланыш маселелерин бүтүрүү керек болот.
- Каникулда үйгө келүү оңой: Бишкекке түз каттам бар.
Биз эмнеде жардам беребиз
- Кызыгууңа, тилиңе жана үй-бүлөңдүн бюджетине жараша университеттер менен программаларды тандайбыз.
- Тандалган ар бир университеттин учурдагы талаптарын жана мөөнөттөрүн текшерип, жеке календарь түзөбүз.
- Документтерди чогултууга, которууга жана мотивациялык кат жазууга жардам беребиз.
- Арыз берүү учурунда жаныңда болобуз, ылайык келсе стипендияга тапшырууга да жардамдашабыз.
- Өлкөгө кирүү жана жашоого уруксат алуу тартибин түшүндүрөбүз, жатакана же башка турак жай табууга жардам беребиз.
- Жолго даярдайбыз жана келгенден кийин да байланышта болобуз. Ата-энең кайсы баскычта экенибизди билип турат.
Көп берилген суроолор
Тапшыруу үчүн түрк тилин билиш керекпи?
Сөзсүз эмес. Англис тилиндеги программалар бар, ал эми түрк тилиндеги программалар үчүн университеттер адатта тил даярдоо жылын сунуштайт. Сага кайсы жол ылайыктуу экенин чогуу чечебиз: дароо англис тилиндеги программабы же адегенде бир жыл түрк тилиби.
Кайсы сынактарды тапшыруу керек?
Бул университетке жараша болот. Айрымдары TR-YÖS кабыл алат же өз сынагын өткөрөт, башкалары SAT кабыл алат же аттестаттагы бааларды карайт. Сен тандаган университеттердин эрежелерин текшерип, эмнеге даярдануу керектигин так айтабыз.
Стипендия алса болобу?
Стипендиялар бар: мамлекеттик Türkiye Bursları программасы, айрым университеттердин өз стипендиялары жана арзандатуулары. Конкурс күчтүү, стипендияны эч ким убада кыла албайт. Жыйынтыктарың менен кайсынысына тапшыруу реалдуу экенин айтып, арызды даярдоого жардам беребиз.
Окуп жүрүп иштесе болобу?
Чет өлкөлүк студенттердин иштеши Түркиянын мыйзамдары менен жөнгө салынат жана шарттары өзгөрүп турат. Ошондуктан бюджетти кошумча ишке таянып түзбөгөн жакшы. Жолго чыгар алдында ошол учурда кайсы эрежелер колдонуларын айтып беребиз.
Ата-энем эмне болуп жатканын билип турабы?
Ооба. Ата-эне биринчи кеңештен тартып катышат: планды, бюджетти жана мөөнөттөрдү көрөт. Ар бир баскычта эмне жасалганын жана андан ары эмне болорун кабарлайбыз, сен Түркияга келгенден кийин да байланышта болобуз.
